سقط جنین بعد از آی وی اف خطرناک است؟

سقط جنین پس از انجام IVF (لقاح آزمایشگاهی) به معنای از دست دادن جنین یا پایان حاملگی پیش از موعد بعد از انتقال جنین به رحم است. IVF یک روش کمک باروری است که در آن تخمک‌ها در خارج از بدن زن (در آزمایشگاه) با اسپرم‌ها ترکیب شده و جنین‌های تشکیل شده به رحم زن منتقل می‌شوند. اما گاهی جنین نمی‌تواند به درستی لانه گزینی کند و دفع خواهد شد. در این مقاله دلایل و علائم دفع جنین بعد از انتقال را با هم بررسی خواهیم کرد. با ما همراه باشید.

سقط جنین بعد از آی وی اف چیست؟

 سقط جنین به معنی از دست دادن بارداری پیش از هفته بیستم حاملگی است. که می‌تواند به دلیل مختلفی اتفاق بیفتد. در آی وی اف یا همان لقاح مصنوعی پس از تحریک تخمدان‌ها و  برداشت تخمک‌های بالغ عمل ، لقاح تخمک‌ها با اسپرم‌ها در آزمایشگاه انجام می‌شود سپس انتقال یک یا چند جنین به رحم  انجام می شود اما پس از انتقال جنین، ممکن است عوامل مختلفی مانند اختلالات کروموزومی، مشکلات رشد جنین یا ناهنجاری‌های رحمی موجب سقط جنین و شکست در آی وی اف شوند.

سقط جنین بعد از IVF، مانند سقط جنین در حاملگی‌های طبیعی، یک تجربه پیچیده و دردناک است که می‌تواند به دلایل متعددی اتفاق بیفتد. مدیریت صحیح و پیگیری‌های پزشکی می‌تواند به شناسایی علت‌های احتمالی و بهبود نتایج بارداری‌های آینده کمک کند.

آیا لکه بینی بعد از انتقال جنین خطرناک است؟ توضیحات دکتر سوزان پیروان را بشنوید:

علائم دفع جنین بعد از انتقال

بعد از انتقال جنین در فرآیند IVF، همه منتظرند تا نشانه‌های لانه گزینی و بارداری ظاهر شود. اما در برخی موارد، جنین به دلایل مختلف در رحم باقی نمی‌ماند و به اصطلاح دفع می‌شود یا لانه گزینی انجام نمی‌شود. شناخت علائم احتمالی دفع جنین می‌تواند به تشخیص زودهنگام وضعیت و تصمیم گیری بهتر کمک کند چراکه گاهی علی رغم رعایت مراقبت‌های بعد از انتقال جنین این اتفاق خواهد افتاد. با این حال باید تأکید کرد که علائم دفع جنین همیشه واضح یا قطعی نیستند باید تخصصی بررسی شود.

۱. خونریزی یا لکه بینی طولانی

یکی از شایع‌ترین نشانه‌ها، لکه بینی یا خونریزی سبک چند روز بعد از انتقال است. اگرچه گاهی این خونریزی مربوط به لانه گزینی موفق است، اما اگر رنگ آن تیره یا همراه با درد باشد، ممکن است نشانه دفع جنین باشد. به ویژه زمانی که خونریزی قبل از زمان انجام تست بتا شروع شود، باید به پزشک اطلاع داده شود تا وضعیت بررسی گردد.

۲. درد و گرفتگی در ناحیه زیر شکم

درد خفیف یا گرفتگی رحمی در روزهای ابتدایی طبیعی است، اما اگر این دردها شدید، مداوم یا همراه با خونریزی باشند، می‌تواند نشانه رد شدن یا دفع جنین باشد. در این شرایط، پزشک سونوگرافی یا آزمایش خون تجویز می‌کند تا از وضعیت رحم اطمینان حاصل کند.

۳. تغییر در دمای بدن و احساس علائم بارداری

بعضی از خانم‌ها بعد از انتقال، تغییراتی مانند احساس سنگینی سینه، خستگی یا نفخ را تجربه می‌کنند. اگر این علائم ناگهان کاهش پیدا کنند یا از بین بروند، ممکن است نشانه توقف فعالیت هورمون‌های بارداری و دفع جنین باشد.

۴. نتیجه منفی یا افت سطح بتا

مطمئن‌ترین نشانه دفع جنین بعد از انتقال، منفی بودن آزمایش بتا است. اگر سطح بتا در ابتدا مثبت باشد اما بعد از چند روز کاهش یابد، به این حالت سقط بیوشیمیایی گفته می‌شود، که در واقع نوعی دفع زودهنگام جنین محسوب می‌شود.

۵. شروع پریود زودتر از موعد

در صورتی که پریود حدود ۱۰ تا ۱۴ روز پس از انتقال جنین آغاز شود، احتمالا جنین در رحم لانه گزینی نکرده است. گاهی پریود ممکن است کمی سبک‌تر یا متفاوت‌تر از حالت معمول باشد، اما نشانه‌ای از دفع جنین بعد از انتقال تلقی می‌شود.

🌟آیا تحریک بیش از حد تخمدان خطرناک است⁉️

دلایل سقط جنین بعد از آی وی اف (IVF)

دفع جنین بعد از انتقال همیشه به معنای شکست درمان نیست، اما شناخت علت آن نقش بسیار مهمی در پیشگیری از تکرار آن دارد. در بسیاری از موارد، سقط نتیجه ترکیبی از عوامل ژنتیکی، رحمی و هورمونی است. در ادامه، مهم‌ترین دلایل علمی سقط بعد از IVF را بررسی می‌کنیم:

سن بالای مادر و کیفیت تخمک

سن مادر از مهمترین عوامل تعیین کننده در موفقیت IVF است. با افزایش سن، کیفیت و تعداد تخمک‌ها کاهش می‌یابد و احتمال وجود ناهنجاری‌های ژنتیکی در آن‌ها بیشتر می‌شود. در زنان بالای ۳۸ سال، حتی اگر IVF موفق به انتقال جنین شود، احتمال سقط به طور قابل توجهی افزایش پیدا می‌کند. در این موارد، استفاده از تخمک اهدایی یا بررسی دقیق‌تر جنین‌ها با آزمایش ژنتیکی می‌تواند شانس بارداری سالم را بالا ببرد. البته زمان انتقال جنین بعد از تخمک کشی نیز می‌تواند یک عامل موثر باشد.

مشکلات ژنتیکی جنین

یکی از شایع‌ترین دلایل سقط بعد از آی وی اف، اختلالات کروموزومی یا ژنتیکی در جنین است. حتی اگر لقاح در محیط آزمایشگاه با موفقیت انجام شود، ممکن است جنین از نظر ژنتیکی سالم نباشد و بدن مادر به طور طبیعی مانع ادامه رشد آن شود. این موضوع به ویژه در زنانی که سن بالاتری دارند (بیش از ۳۵ سال) شایع‌تر است، چون کیفیت تخمک‌ها با افزایش سن کاهش می‌یابد. برای کاهش این خطر، پزشک می‌تواند از غربالگری ژنتیکی پیش از لانه گزینی استفاده کند تا فقط جنین‌های سالم به رحم منتقل شوند.

مشکلات رحم

رحم باید محیطی آرام و آماده برای لانه گزینی و رشد جنین باشد. وجود پولیپ‌های اندومتر، فیبروم رحم یا چسبندگی داخل رحم می‌تواند مانع از چسبیدن درست جنین به دیواره رحم شود یا خونرسانی به آن را مختل کند. در این شرایط، جنین ممکن است ابتدا لانه‌گزینی کند ولی پس از چند روز یا چند هفته از بین برود. بررسی رحم با سونوگرافی سه بعدی یا هیستروسکوپی قبل از انتقال جنین، یکی از راه‌های مؤثر برای جلوگیری از این نوع سقط‌هاست.

اختلالات هورمونی

هورمون‌ها نقش حیاتی در حفظ بارداری دارند. کم کاری تیروئید، مقاومت به انسولین (در سندرم تخمدان پلی‌کیستیک یا تنبلی تخمدان) و یا عدم تعادل در هورمون پروژسترون می‌تواند باعث سقط شود. پروژسترون، هورمونی است که آندومتر را برای لانه‌گزینی آماده می‌کند و سطح پایین آن پس از انتقال جنین، می‌تواند مانع رشد جنین شود. پزشک معمولاً با آزمایش خون و تجویز داروهای تنظیم‌کننده هورمون، از این مشکل پیشگیری می‌کند.

مشکلات ایمنی بدن

در برخی زنان، سیستم ایمنی بدن به‌اشتباه جنین را به عنوان یک عامل خارجی شناسایی می‌کند و با آن مقابله می‌کند. این واکنش ممکن است منجر به تشکیل لخته در جفت، التهاب آندومتر یا توقف خونرسانی به جنین شود. در چنین مواردی، پزشک ممکن است داروهایی تجویز می‌کند تا از این واکنش جلوگیری شود.

آیا ناباروری بعد از سقط جنین موضوع جدی و دائمی است؟ هر سوالی درباره این موضوع دارید فرم زیر را پر کنید تا در اسرع وقت با شما تماس گرفته شود.

توصیه‌های بعد از سقط جنین پس از IVF

تجربه‌ی سقط بعد از IVF برای هر زن و خانواده‌ای دشوار است. با این حال، این اتفاق به معنی پایان راه نیست. بسیاری از زنان پس از سقط، در تلاش‌های بعدی بارداری موفقی را تجربه می‌کنند. مهم این است که با آرامش و آگاهی، مراحل بررسی و مراقبت را طی کنید تا بدن و ذهنتان برای تلاش بعدی آماده شود.

معاینه و بررسی علت توسط پزشک

بعد از سقط، پزشک با بررسی وضعیت رحم، هورمون‌ها و تاریخچه درمان شما سعی می‌کند علت احتمالی را مشخص کند. معمولا سونوگرافی یا آزمایش خون انجام می‌شود تا مطمئن شویم رحم به خوبی پاک شده و هیچ عارضه‌ای باقی نمانده است. در صورت لزوم، پزشک ممکن است درباره‌ی آزمایش‌های دقیق‌تر یا تغییر روش درمان در سیکل بعدی با شما صحبت کند.

آزمایش‌های ژنتیکی و بررسی رحم

اگر سقط بیش از یکبار اتفاق افتاده باشد، پزشک ممکن است آزمایش‌های تکمیلی زیر را پیشنهاد دهد:

• بررسی ژنتیکی جنین یا زوجین برای اطمینان از سلامت کروموزوم‌ها
• بررسی وضعیت رحم با سونوگرافی یا هیستروسکوپی برای تشخیص پولیپ، فیبروم یا چسبندگی
• آزمایش‌های هورمونی (مثل تیروئید، قند خون و پروژسترون) برای اطمینان از تعادل بدن

این بررسی‌ها کمک می‌کنند تا در چرخه‌های بعدی IVF احتمال بارداری موفق بیشتر شود.

مراقبت‌های جسمی و روانی پس از سقط

بدن شما بعد از سقط نیاز به زمان و مراقبت برای بازیابی و ریکاوری دارد.

• تا زمانی که خونریزی قطع نشده، از رابطه‌ی جنسی و فعالیت سنگین خودداری کنید.
• تغذیه سالم داشته باشید و مصرف اسید فولیک را طبق تجویز پزشک ادامه دهید.
• اگر خونریزی شدید، تب یا درد زیاد داشتید، فورا به پزشک اطلاع دهید.

از نظر روحی هم مهم است که احساسات خود را نادیده نگیرید. سقط ممکن است باعث غم، خشم یا احساس گناه شود، اما باید بدانید شما مقصر نیستید. صحبت با همسر، دوستان نزدیک یا مشاور می‌تواند به بازسازی روحیه کمک کند.

چه زمانی می‌توان دوباره برای IVF اقدام کرد؟

بعد از سقط جنین در IVF، بدن نیاز دارد تا دوباره به حالت طبیعی برگردد. معمولاً پزشکان توصیه می‌کنند بین ۲ تا ۳ ماه (یا یک تا دو دوره قاعدگی کامل) صبر کنید تا رحم ترمیم شود، تعادل هورمونی برقرار گردد و بررسی‌های لازم انجام شود. این فاصله به بدن فرصت می‌دهد از نظر جسمی و روانی آماده شود و شانس موفقیت در سیکل بعدی افزایش یابد.

در این مدت، پزشک وضعیت رحم و تخمدان‌ها را با سونوگرافی بررسی می‌کند و در صورت نیاز، آزمایش‌های ژنتیکی، هورمونی یا رحمی انجام می‌دهد تا علت سقط مشخص شود. اگر بیماری‌هایی مانند کم‌کاری تیروئید، دیابت یا مشکلات رحمی شناسایی شوند، درمان آن‌ها پیش از آغاز مجدد IVF ضروری است.

در بیشتر موارد، پس از تأیید پزشک و پایدار شدن شرایط جسمی و روحی، می‌توان دوباره برای IVF اقدام کرد.
به یاد داشته باشید که بازگشت سریع بدون بررسی علت سقط ممکن است خطر تکرار آن را افزایش دهد، اما با برنامه‌ریزی درست و صبر کافی، بارداری بعدی می‌تواند کاملاً موفقیت‌آمیز باشد.

راه های ارتباطی با بهترین متخصص زنان در ونک

دکتر سوزان پیروان

جراح و متخصص زنان و درمان‌های فوق تخصصی ناباروری

نشانی مطب:
چهارراه فرمانیه، تقاطع پاسداران، ساختمان بانک شهر، طبقه چهارم

ساعات کاری مطب:
شنبه، دوشنبه و چهارشنبه: ۱۲ الی ۱۸
یکشنبه‌ها: ۱۰ الی ۱۴

تلفن نوبت‌دهی:
۰۹۱۹۸۳۰۴۶۳۹ |
۰۹۹۱۹۱۹۱۱۴۸

بعد از سقط جنین چه انتظاری باید داشت؟

اکثر زنانی که علاوم دفع جنین بعد از انتقال را داشته اند برای باردار شدن مجدد مشکلی ندارند و برای اینکه بتوانند در آینده فرزندان سالمی به دنیا بیاورند نیازی به درمان های خاصی ندارند. با این حال، هنگامی که بیش از یک سقط جنین اتفاق می افتد، که به عنوان سقط مکرر شناخته می‌شود، پزشک با یک ارزیابی کامل می‌تواند علل از دست دادن بارداری را مشخص کرده و بهترین جایگزین را برای رسیدن به بارداری کامل پیشنهاد کند.

هنگامی که علت سقط‌های مکرر مشخص شود، می توان از درمان‌های خاص و شخصی سازی شده استفاده کرد. در مواردی که دلیل سقط جنین کشف نشده است، درمان عمومی مبتنی بر تجویز آسپرین، هپارین و پروژسترون به طور قابل توجهی نتایج را بهبود می‌بخشد. علاوه بر این، اگر علت ژنتیکی برای سقط های مکرر وجود داشته باشد، کمک باروری راه حل های جایگزینی برای رسیدن به بارداری ارائه می دهد. به عنوان مثال، یکی از گزینه ها این است که با اهدای تخمک به IVF متوسل شوید یا قبل از انتقال جنین، تشخیص ژنتیکی قبل از لانه گزینی (PGD) را روی جنین انجام دهید.

🌟همه نکات را درباره یائسگی زودرس بدانید❗❕

پیشگیری از سقط جنین بعد از آی وی اف

کاهش خطر سقط جنین بعد از آی وی اف پیشگیری از آن به عوامل مختلفی وابسته است و هیچ روش صد درصدی برای جلوگیری از آن وجود ندارد. با این حال، تجربه‌های بالینی نشان داده‌اند که با رعایت مراقبت‌های پزشکی، اصلاح سبک زندگی و کنترل بیماری‌های زمینه‌ای، می‌توان احتمال وقوع سقط را به طور قابل توجهی کاهش داد. در ادامه، مهم‌ترین اقدامات پیشگیرانه را مرور می‌کنیم:

انتخاب جنین‌های با کیفیت بالا

یکی از مؤثرترین راه‌ها برای کاهش خطر سقط، انتخاب دقیق جنین‌های سالم و قوی است. با استفاده از روش‌های نوین مانند آزمایش ژنتیکی پیش از انتقال می‌توان جنین‌هایی با کروموزوم‌های سالم را شناسایی و تنها بهترین آن‌ها را منتقل کرد. این کار نه تنها احتمال لانه گزینی موفق را بالا می‌برد، بلکه خطر ناهنجاری‌های ژنتیکی و سقط زودرس را هم کاهش می‌دهد.

بررسی و درمان مشکلات رحمی

رحم باید محیطی سالم و آماده برای رشد جنین باشد. وجود پولیپ، فیبروم، چسبندگی یا ناهنجاری‌های مادرزادی رحم می‌تواند مانع لانه گزینی و نگهداری جنین شود. پزشک با انجام سونوگرافی، هیستروسکوپی یا سایر آزمایش‌ها، این مشکلات را پیش از شروع درمان شناسایی و برطرف می‌کند. درمان به موقع این موارد یکی از کلیدهای اصلی موفقیت IVF و پیشگیری از سقط است.

کنترل سلامت عمومی بدن

سلامت عمومی مادر نقش مستقیمی در پایداری بارداری دارد. بیماری‌هایی مانند دیابت، فشار خون بالا و اختلالات تیروئید باید قبل از شروع درمان IVF کنترل شوند همچنین رعایت تغذیه متعادل، مصرف اسید فولیک، ویتامین D و مکمل‌های تجویز شده می‌تواند به رشد سالم جنین کمک کند. ورزش سبک و خواب کافی نیز در تنظیم هورمون‌ها و کاهش استرس موثر است.

پشتیبانی هورمونی مناسب

هورمون‌ها در حفظ بارداری نقش حیاتی دارند. پزشک معمولا بعد از انتقال جنین، داروهای حاوی پروژسترون یا سایر هورمون‌های حمایتی را تجویز می‌کند تا رحم برای لانه گزینی آماده‌تر شود و بارداری تثبیت گردد. پیروی دقیق از دستور مصرف داروها در این مرحله بسیار مهم است.

مراقبت‌های پزشکی دقیق و منظم

مراجعه منظم به پزشک و انجام آزمایش‌ها و سونوگرافی‌های دوره‌ای، به تشخیص زودهنگام هرگونه مشکل کمک می‌کند. پایش دقیق سطح هورمون‌ها، رشد جنین و وضعیت رحم باعث می‌شود در صورت بروز اختلال، درمان سریع انجام شود و از سقط احتمالی جلوگیری گردد.

❓سوالات متداول سقط جنین بعد از آی وی اف

نتیجه گیری

پیشگیری از سقط جنین پس از IVF نیازمند توجه دقیق به انتخاب جنین‌های با کیفیت، مدیریت مسائل پزشکی و هورمونی، و مراقبت‌های عمومی از سلامت است. اتخاذ تدابیر مناسب در این زمینه می‌تواند به افزایش شانس موفقیت حاملگی و کاهش خطر سقط جنین کمک کند. مشاوره و پیگیری منظم با متخصصین باروری و پزشکان می‌تواند به شناسایی و مدیریت عوامل خطر و بهبود نتایج بارداری‌های آینده کمک نماید.
چنانچه از طریق آی وی اف باردار شده‌اید پس از مشاهده این علائم باید بلافاصله به بهترین دکتر آی وی اف در تهران مراجعه کرده و شرایط جنین را از این طریق پیگیری کنید.