آیا میتوان شانس مادر شدن را برای سال های آینده حفظ کرد؟ بسیاری از زنان به دلایل مختلف مانند ادامه تحصیل، پیشرفت شغلی، نداشتن شرایط مناسب برای بارداری یا حتی برخی بیماری ها، تصمیم میگیرند بارداری را به تعویق بیندازند، فریز تخمک یکی از روش های نوین حفظ باروری است که این امکان را فراهم میکند تا تخمکها در سنین مناسب ذخیره شده و در آینده مورد استفاده قرار گیرند، اما این روش چگونه انجام میشود، چه مزایایی دارد و چه افرادی بهترین کاندیدای آن هستند؟ در ادامه به تمام این پرسشها پاسخ خواهیم داد.
هدف اصلی از فریز تخمک، حفظ قدرت باروری زنان برای آینده است، در این روش، تخمک ها در سنین مناسب و زمانی که از کیفیت بالاتری برخوردار هستند، جمعآوری و منجمد میشوند تا در صورت نیاز در سال های بعد برای بارداری مورد استفاده قرار گیرند و این روش به ویژه برای زنانی که قصد به تعویق انداختن بارداری را دارند یا به دلیل بیماری و درمان هایی مانند شیمی درمانی در معرض کاهش ذخیره تخمدان هستند، اهمیت زیادی دارد.
فریز تخمک همچنین این فرصت را فراهم میکند که شانس استفاده از تخمک های سالمتر در آینده حفظ شود، هرچند موفقیت نهایی بارداری به عواملی مانند سن هنگام فریز، کیفیت تخمک ها و شرایط سلامت فرد بستگی دارد.
پیش از فریز تخمک، انجام برخی بررسیها و رعایت توصیه های پزشکی اهمیت زیادی دارد، این اقدامات به ارزیابی وضعیت باروری، افزایش ایمنی درمان و آماده سازی بدن برای برداشت تخمک کمک میکنند.
فریز تخمک یک فرآیند چند مرحلهای است که با هدف جمع آوری و نگهداری تخمک های سالم برای استفاده در آینده انجام میشود، این روش تحت نظر متخصص زنان و ناباروری انجام شده و طی دو تا سه هفته تکمیل میشود و مراحل اصلی آن عبارتاند از:
در ابتدا، پزشک با بررسی سوابق پزشکی، انجام آزمایش های هورمونی و سونوگرافی، وضعیت تخمدان ها و ذخیره تخمدانی را ارزیابی میکند، این مرحله به تعیین مناسب ترین زمان و برنامه درمانی برای تحریک تخمدانها کمک میکند.
برای افزایش تعداد تخمک های قابل برداشت، داروهای هورمونی به مدت 8 تا 14 روز تجویز میشوند و در این مدت، رشد فولیکولها با سونوگرافی و آزمایش خون به طور منظم بررسی میشود تا بهترین زمان برای برداشت تخمک مشخص شود.
زمانی که فولیکول ها به اندازه مناسب برسند، آمپول مخصوصی برای تکمیل بلوغ تخمک ها تزریق میشود و زمان انجام این تزریق اهمیت زیادی دارد، زیرا برداشت تخمک معمولا حدود 34 تا 36 ساعت پس از آن انجام میشود.
برداشت تخمک با استفاده از سونوگرافی واژینال و یک سوزن ظریف انجام میشود و این عمل با بیهوشی سبک یا آرام بخشی انجام شده و حدود 15 تا 30 دقیقه طول میکشد و پس از پایان کار، فرد معمولا همان روز مرخص میشود.
پس از جمع آوری، تخمک های بالغ در آزمایشگاه بررسی شده و با روش انجماد سریع منجمد میشوند و سپس در مخازن حاوی نیتروژن مایع و در دمای حدود منفی ۱۹۶ درجه سانتی گراد نگهداری میشوند تا در آینده، در صورت نیاز، برای درمان ناباروری و بارداری مورد استفاده قرار گیرند.
چرا فریز تخمک میتونه مهم باشه؟
لازم به ذکر است که در گذشته فریز کردن جنین فرآیند موفق تری نسبت به فریز کردن تخمک بود و میزان زنده ماندن لقاح در انجماد جنین بسیار بیشتر از انجماد تخمک رخ می داد، اما امروزه با پیدایش فناوری های نوین و بهره گیری از تکنولوژی فریزینگ فلش شانس زنده ماندن لقاح در فریز کردن تخمک نیز افزایش یافته و درصد موفقیت این دو تکنیک به هم نزدیک شده است، به طوریکه تقریبا 90 درصد از تخمک های منجمد شده و 95 درصد از جنین های فریز شده زنده مانده و منجر به بارداری میشوند.
امروزه برای انجماد تخمک از روش های مختلفی استفاده شده است، اما با پیشرفت فناوری، روش های جدید جایگزین تکنیک های قدیمی شدهاند و انتخاب روش مناسب بر حفظ کیفیت تخمک و شانس موفقیت بارداری در آینده تأثیر زیادی دارد.
ویتریفیکیشن رایجترین و مؤثرترین روش فریز تخمک است و در این تکنیک، تخمک ها در مدت زمان بسیار کوتاهی و با استفاده از محلول های محافظ، به سرعت منجمد میشوند و این فرآیند از تشکیل کریستال های یخ در داخل سلول جلوگیری کرده و احتمال آسیب به تخمک را به حداقل میرساند و به همین دلیل، امروزه بیشتر مراکز درمان ناباروری از این روش استفاده میکنند.
انجماد آهسته یکی از روش های قدیمی فریز تخمک است که در آن دمای تخمک ها به تدریج کاهش مییابد، اگرچه این روش در گذشته کاربرد زیادی داشت، اما به دلیل احتمال تشکیل کریستال های یخ و آسیب به ساختار سلولی تخمک، امروزه کمتر مورد استفاده قرار میگیرد و تا حد زیادی جای خود را به ویتریفیکیشن داده است.
در حال حاضر، ویتریفیکیشن به ذعنوان استاندارد طلایی فریز تخمک شناخته میشود؛ زیرا میزان بقای تخمک ها پس از ذوب، کیفیت آن ها و شانس باروری در این روش نسبت به انجماد آهسته بالاتر است، پزشک با توجه به شرایط فرد و امکانات مرکز درمانی، بهترین روش را انتخاب میکند، اما در اغلب موارد، انجماد سریع گزینه اول متخصصان است.
باید بدانید که خانم ها در طول زندگی خود با تعداد محدودی تخمک به دنیا می آیند که در بدو تولد حدود 2 میلیون تخم است، این مقدار در دوران بلوغ به 400000 کاهش می یابد و پس از آن چند صد تخمک به صورت ماهانه کاهش می یابد تا زمانی که کاملا یائسته شوند، بهترین زمان برای منجمد کردن تخمک ها در دهه 20 و اوایل 30 سالگی است و در این سن، ذخیره تخمدان خوبی دارید و آن تخمک ها در سالم ترین حالت خود قرار دارند، با این حال، شرایط هر زن متفاوت است.
انجماد تخمک بهتر است قبل از 35 سالگی انجام شود زیرا با افزایش سن کیفیت تخمک های شما کاهش می یابد و برخلاف تصور رایج، درمان ناباروری با IVF به ندرت به نفع زنان در سنین بالاتر است و شانس موفقیت به شدت به سن شما بستگی دارد که کمیت و کیفیت تخمها را در زمان جمع آوری تعیین میکند، متأسفانه، بسیاری از زنان مسن برای رسیدن به بارداری، احتمالا سیکل های متعدد IVF و سقط جنین احتمالی را پشت سر می گذارند.
سن مناسب فریز تخمک
✅ بیشتربدانید: هزینه IVF چقدر است؟
مانند هر درمان ناباروری، فریز تخمک ها حاملگی آینده را تضمین نمی کند، با این حال، مطمئنا گزینه فوق العاده ای است که با متخصص باروری و سیستم پشتیبانی خود به دقت در نظر گرفته و در مورد آن صحبت کنید، بسیاری از زنان پس از انجماد تخمک های خود قادر به باردار شدن و داشتن فرزندی سالم هستند، اما موفقیت به عوامل زیادی بستگی دارد، از جمله اینکه در چه سنی تخمک های خود را فریز میکنید.
فریز تخمک و جنین به افراد کمک میکند تا شانس باروری خود را برای آینده حفظ کنند، انتخاب بین این دو روش به شرایط فرد، وضعیت تأهل، برنامهریزی برای بارداری و نظر پزشک بستگی دارد و مهمترین دلایل انجام این روشها عبارتاند از:
بسیاری از افراد به دلیل ادامه تحصیل، پیشرفت شغلی، شرایط اقتصادی یا نداشتن آمادگی برای فرزندآوری، تصمیم میگیرند بارداری را به زمان دیگری موکول کنند، فریز تخمک یا جنین این امکان را فراهم میکند که از سلول های باروری باکیفیتتر برای آینده استفاده شود.
افرادی که قرار است تحت درمان هایی مانند شیمی درمانی، پرتودرمانی یا برخی جراحی های مرتبط با تخمدان قرار گیرند، با کاهش قدرت باروری مواجه میشوند، فریز تخمک یا جنین پیش از شروع درمان، فرصتی برای حفظ شانس بارداری در آینده فراهم میکند.
با افزایش سن، تعداد و کیفیت تخمک ها کاهش مییابد، فریز تخمک در سنین پایینتر یا فریز جنین در زمان مناسب احتمال استفاده از سلول های باروری سالمتر را در آینده افزایش میدهد.
در زوج هایی که تحت درمان های کمک باروری مانند IVF قرار میگیرند، تعداد بیشتری تخمک یا جنین باکیفیت به دست میآید و در این شرایط، جنین های اضافی یا تخمک های برداشت شده برای استفاده در سیکل های درمانی بعدی منجمد میشوند و نیاز به تکرار برخی مراحل درمان کاهش مییابد.
برخی زنان به دلیل سابقه خانوادگی، بیماری های خاص یا احتمال یائسگی زودرس در معرض کاهش زودهنگام ذخیره تخمدان قرار دارند، فریز تخمک پیش از افت قابل توجه ذخیره تخمدان فرصت بارداری در آینده را حفظ میکند.
فریز تخمک یا جنین به افراد و زوجها این امکان را میدهد که با آرامش بیشتری برای زمان فرزند آوری تصمیمگیری کنند، البته این روش تضمین کننده بارداری نیست، اما در شرایط مناسب، شانس استفاده از تخمک یا جنین باکیفیتتر را در آینده افزایش میدهد.
فریز تخمک به طور کلی روشی ایمن و کمخطر محسوب میشود و در صورت انجام توسط متخصص، عوارض جدی نادر است، با این حال مانند هر اقدام پزشکی، برخی عوارض موقتی یا نادر ایجاد میشود که قابل کنترل هستند.
پس از فریز شدن، تخمک ها و جنینها در آزمایشگاه های تخصصی مراکز درمان ناباروری و در مخازن ویژه حاوی نیتروژن مایع نگهداری میشوند، دمای این مخازن حدود منفی ۱۹۶ درجه سانتیگراد است که در این شرایط، تمام فعالیت های سلولی متوقف شده و کیفیت تخمک یا جنین برای مدت طولانی حفظ میشود.
این مخازن به طور مداوم از نظر دما، سطح نیتروژن و ایمنی کنترل میشوند تا شرایط نگهداری کاملا پایدار باقی بماند و در صورت رعایت استانداردهای نگهداری، تخمکها و جنین های منجمد، سالها بدون کاهش قابل توجه کیفیت ذخیره شوند و در زمان مناسب، پس از ذوب شدن، برای درمان های کمک باروری مانند IVF مورد استفاده قرار گیرند.
هزینه فریز کردن تخمک به طور چشمگیری متفاوت اس و از آنجایی که فرآیند انجماد تخمک مشابه چرخه IVF است، قیمت ها نیز مشابه هستند، چرخه IVF کمی بیشتر درگیر است زیرا به جای فریز کردن تخمکها، تخمک بارور میشود و جنین های حاصله کشت میشوند، بنابراین، یک چرخه انجماد تخمک کمتر از یک چرخه IVF است، با این حال از آنجایی که تعداد محدودی تخم در هر چرخه به دست میآید، گاهی اوقات بیش از یک چرخه برای به دست آوردن تعداد بیشتر تخمک لازم است و تعداد تخمک هایی که می توان در هر چرخه به دست آورد به عوامل متعددی از جمله سن، پاسخ به دارو و ذخیره تخمدان بستگی دارد.
شما می توانید با جستجو و تحقیق از سایت ها یا اطرافیان خود بهترین متخصص درمان ناباروری تهران را بیابید و سپس به منظور انجام هر یک از روش های فریز کردن تخمک و جنین نزد وی رفته و پس از مشاوره با او نسبت به هزینه آن ها آگاه شوید.
برای اطلاع از هزینه خانم دکتر سوزان پیروان با شماره های 09919191148 حاصل بفرمایید.
سوالات متداول
بهترین زمان قبل از ۳۵ سالگی است؛ زیرا در این سن کیفیت و تعداد تخمکها بالاتر بوده و شانس موفقیت بارداری در آینده بیشتر است.
خیر. فریز تخمک شانس باروری در آینده را حفظ میکند، اما موفقیت بارداری به عواملی مانند سن هنگام فریز، کیفیت تخمک، سلامت رحم و روش درمان ناباروری بستگی دارد.
بله. فریز تخمک یکی از روش های حفظ باروری برای زنان مجردی است که قصد دارند بارداری را به آینده موکول کنند یا به دلایل پزشکی نیاز به حفظ قدرت باروری دارند.
در نهایت…
فریز تخمک یکی از مؤثرترین روش های حفظ باروری است که به زنان این امکان را میدهد تا شانس بارداری خود را برای سال های آینده حفظ کنند، این روش به ویژه برای افرادی که قصد به تعویق انداختن بارداری یا انجام درمان های مؤثر بر باروری را دارند، گزینهای ارزشمند محسوب میشود و مراجعه به موقع به متخصص زنان و ناباروری، انجام ارزیابی های لازم و انتخاب زمان مناسب برای فریز تخمک، نقش مهمی در افزایش احتمال موفقیت این روش و دستیابی به نتایج مطلوب در آینده دارد.
دکتر سوزان پیروان
جراح و متخصص زنان
درمانهای فوق تخصصی ناباروری
ایشان در سال ۱۳۷۴ از دانشگاه بهشتی با رتبه دوم برد کشوری فارغ التحصیل شدند. دکتر پیروان در سال ۱۳۸۱ دوره ی تکمیلی نازایی در پژوهشگاه رویان گذراندند.
