واکسن گارداسیل یکی از مهمترین پیشرفتها در پیشگیری از بیماریهای مرتبط با ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) است که نقشی اساسی در کاهش ابتلا به سرطان دهانه رحم، زگیل تناسلی و سایر سرطانهای ناشی از این ویروس دارد. این واکسن با تحریک سیستم ایمنی، بدن را در برابر انواع پرخطر ویروس HPV مقاوم میکند و به ویژه در نوجوانان و جوانان، قبل از شروع فعالیت جنسی، بیشترین تاثیر را دارد.در این مقاله، به بررسی نحوه عملکرد، میزان اثربخشی، سن مناسب برای دریافت واکسن و عوارض احتمالی آن می پردازیم.
واکسن گارداسیل از بدن را در برابر عفونت با ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) محافظت میکند. HPV یک ویروس شایع است که میتواند باعث سرطان دهانه رحم، سرطان واژن، سرطان مقعد، سرطان آلت تناسلی و زگیل تناسلی شود. گارداسیل با تحریک سیستم ایمنی بدن، از بروز این عفونتها و بیماریهای مرتبط جلوگیری میکند.
واکسن گارداسیل در دو نسخه اصلی دارد که هرکدام نوع های مختلفی از ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) را هدف قرار میدهند. که در ادامه بیشتر به معرفی انواع این واکسن میپردازیم:
گارداسیل ۴ ظرفیتی: این واکسن به عنوان اولین نسخه واکسن گارداسیل معرفی شد و شامل ۴ نوع ویروس HPV است که از ابتلا به نوع ۶ و ۱۱ویروس که موجب ایجاد زگیل تناسلی و عفونتهای مقاربتی شود جلوگیری می کند همچنین در برابر نوع ۱۶ و ۱۸ ویروسها که مسئول بیشتر از ۷۰ درصد سرطانهای دهانه رحم هستند، محافظت می کند.
گارداسیل ۹ ظرفیتی: نسخه بهروزرسانیشده و پیشرفتهتر واکسن گارداسیل است که محافظت در برابر ۹ نوع ویروس HPV را فراهم میکند. علاوه بر انواع ۶، ۱۱، ۱۶ و ۱۸، گارداسیل ۹ از ابتلا به پنج نوع دیگر HPV نیز جلوگیری میکند این پنج نوع از ویروسها نیز میتوانند باعث سرطانهای دهانه رحم و دیگر سرطانهای مرتبط با HPV شوند. این واکسن به دلیل پوشش بیشتر انواع HPV، ایمنی بیشتری برای پیشگیری از سرطانهای مربوط به این ویروس ارائه میدهد.
در حال حاضر، گارداسیل ۹ بیشتر تجویز میشود و بسیاری از کشورهای دنیا از این نسخه به دلیل اثربخشی بیشتر آن استفاده میکنند.
بیشتر بخوانید: بهترین دکتر زگیل تناسلی
واکسن گارداسیل به عنوان یکی از واکسنهای پیشگیرانه مهم در جهان، برای محافظت در برابر ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) طراحی شده است. این واکسن میتواند به طور مؤثری از بروز بیماریها و سرطانهای ناشی از HPV جلوگیری کند. در ادامه به برخی از کاربردهای اصلی واکسن گارداسیل اشاره خواهیم کرد:
پیشگیری از سرطان دهانه رحم: ویروس اچ پی وی یکی از عوامل اصلی ایجاد سرطان دهانه رحم است.دریافت واکسن گارداسیل میتواند به طور مؤثری خطر ابتلا به سرطان دهانه رحم را کاهش دهد.
پیشگیری از سرطانهای دیگر مرتبط با HPV: این ویروس میتواند باعث سرطان مقعد در مردان و زنان شود، به ویژه در افرادی که رابطه جنسی مقعدی دارند. واکسن گارداسیل از ابتلا به این سرطان نیز جلوگیری میکند. همچنین برخی از انواع HPV میتوانند موجب سرطان واژن شوند. واکسن گارداسیل میتواند از این سرطانها نیز پیشگیری کند.
پیشگیری از زگیل تناسلی: واکسن گارداسیل در پیشگیری از زگیل تناسلی که توسط انواع کمخطر HPV ایجاد میشود، مؤثر است. این زگیلها میتوانند باعث مشکلات فیزیکی و روانی در افراد شوند و واکسن گارداسیل میتواند این خطر را کاهش دهد.همچنین این واکسن پس از تشخیص زگیل تناسلی در مردان و زنان نیز می تواند در درمان و کاهش عوارض موثر باشد.
پیشگیری از انتقال HPV: گارداسیل به کاهش انتقال ویروس HPV از یک فرد به فرد دیگر کمک میکند یا در پروسه درمان hpv کارساز باشد . با کاهش احتمال عفونت و بیماریهای مرتبط با HPV، این واکسن میتواند از شیوع این ویروس جلوگیری کند و به حفظ سلامت عمومی کمک کند.
آشنایی با ویروس زگیل تناسلی یا اچ پی وی
در ادامه این مطلب به گروههای خاصی که باید این واکسن را دریافت کنند، اشاره خواهیم کرد:
نوجوانان و جوانان (9 تا 26 سال): بهترین زمان برای دریافت واکسن گارداسیل در سنین ۹ تا ۱۲ سال است، حتی پیش از شروع فعالیت جنسی. این واکسن در این گروه سنی بیشترین تاثیر را دارد زیرا واکنش ایمنی به واکسن در این سنین بسیار بهتر است.در صورت عدم دریافت واکسن در این سنین، تا ۲۶ سالگی تزریق این واکسن توصیه میشود، هرچند که بعد از شروع فعالیت جنسی، تاثیر واکسن ممکن است کاهش یابد.
افراد ۱۳ تا ۲۶ سال که هنوز واکسن نگرفتهاند: برای افرادی که در سنین بزرگتری هستند و هنوز به واکسن گارداسیل دسترسی نداشتهاند، تزریق واکسن در سنین ۲۷ تا ۴۵ سالگی نیز ممکن است توصیه شود، به ویژه اگر هنوز در معرض خطر HPV باشند.
افراد با سیستم ایمنی ضعیف: افرادی که دارای سیستم ایمنی ضعیف هستند، مانند افراد مبتلا به HIV، بیمارانی که تحت درمان با داروهای سرکوبکننده سیستم ایمنی هستند، یا کسانی که پیوند عضو دریافت کردهاند، باید واکسن گارداسیل دریافت کنند تا از بروز بیماریهای ناشی از HPV پیشگیری کنند. این افراد به طور ویژه در معرض خطر ابتلا به سرطانهای مرتبط با این ویروس هستند.
افرادی که روابط جنسی پرخطر دارند: افرادی که روابط جنسی پرخطر دارند یا شرکای جنسی متعدد دارند، در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به HPV و بیماریهای ناشی از آن هستند. واکسن گارداسیل میتواند این افراد را از ابتلا به ویروس محافظت کند.
بیشتر بخوانید: بارداری با زگیل تناسلی
قبل از دریافت واکسن گارداسیل، توجه به چند نکته مهم میتواند به ایمنی و اثربخشی واکسن کمک کند. در ادامه نکات کلیدی برای آمادهسازی و دریافت واکسن گارداسیل آورده شده است:
بیشتر بخوانید: تفاوت زگیل تناسلی با تبخال تناسلی
واکنشهای جانبی ناشی از واکسن گارداسیل معمولاً خفیف و موقت هستند. مانند هر واکسنی، ممکن است برخی افراد پس از دریافت این واکسن دچار عوارض جانبی شوند. این عوارض معمولاً در چند روز اول بعد از تزریق ظاهر میشوند و به طور کلی بیخطر هستند اما به طور کلی عوارض خفیف و موقت این واکسن می تواند شامل درد، قرمزی یا تورم در محل تزریق، تب، سردرد، حالت تهوع یا دلدرد، سرگیجه یا احساس ضعف و احساس خستگی باشد.
نتیجه گیری
واکسن گارداسیل یک ابزار پیشگیرانه مؤثر در مقابل ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) و بیماریهای مرتبط با آن مانند: زگیلهای تناسلی و سرطان دهانه رحم است. با توجه به فواید قابل توجه این واکسن در پیشگیری از بیماریهای جدی، تزریق گارداسیل در سنین نوجوانی و پیش از شروع فعالیت جنسی توصیه میشود. آگاهی از عوارض احتمالی و مشاوره با پزشک پیش از تزریق، میتواند اطمینان حاصل کند که واکسن به درستی و بهطور ایمن تزریق شده است.
دکتر سوزان پیروان
جراح و متخصص زنان
درمانهای فوق تخصصی ناباروری
ایشان در سال ۱۳۷۴ از دانشگاه بهشتی با رتبه دوم برد کشوری فارغ التحصیل شدند. دکتر پیروان در سال ۱۳۸۱ دوره ی تکمیلی نازایی در پژوهشگاه رویان گذراندند.
