درمان ناباروری در سالهای اخیر پیشرفت چشمگیری داشته است و روشهای مختلفی برای افزایش احتمال بارداری ارائه شدهاند. یکی از تکنیکهای مدرن و موثر، انتقال جنین دو مرحلهای (Two-step embryo transfer) است. روشی که به طور ویژه برای زنانی که سابقه شکست در انتقال جنین دارند یا دارای شرایط خاص رحمی هستند، توصیه میشود. در این مقاله با شما همراه خواهیم بود تا با این روش، مراحل آن، کاندیدای مناسب، مزایا آن به زبان ساده آشنا شوید.
انتقال جنین دو مرحلهای چگونه انجام میشود؟
روش انتقال جنین دو مرحلهای، یک استراتژی تخصصی در درمان ناباروری است که با هدف افزایش آمادگی رحم و افزایش شانس موفقیت در لانهگزینی جنین (تثبیت جنین در رحم) طراحی شده است. برخلاف روشهای رایج که تنها یک بار انتقال جنین انجام میشود، در این تکنیک، دو مرحله انتقال در دو زمان مختلف انجام میگیرد تا رحم به صورت تدریجی برای پذیرش نهایی آماده شود.
مرحله اول: انتقال اولیه در روز سوم رشد جنین (مرحله cleavage)
در این مرحله، جنینهایی که سه روز از لقاح آنها گذشته است، یعنی هنوز در مرحله تقسیمات سلولی (cleavage stage) قرار دارند، انتخاب میشوند. جنینها در این زمان معمولا ۶ تا ۸ سلول دارند.
هدف از انتقال جنین در این مرحله:
هدف اصلی، آمادهسازی محیط رحم، برای پذیرش بهتر جنینهای اصلی در مرحله دوم است. این جنین اولیه که ممکن است حتی شانس زیادی برای لانهگزینی نداشته باشد، با ورود به رحم باعث تحریک سطح اندومتر خواهد شد. رحم در پاسخ به حضور جنین، شروع به ترشح سیگنالها و فاکتورهای ایمونولوژیک و هورمونی میکند که در نهایت میتواند پذیرش بلاستوسیستها در مرحله دوم را تسهیل کند. در این بخش از انتقال جنین دو مرحلهای معمولا یک جنین یا حداکثر دو جنین انتقال داده میشود و هدف، بارداری نیست.
توضیحات دکتر سوزان پیروان درباره مرحله اول انتقال جنین
فاصله بین دو انتقال: بازه زمانی حیاتی
پس از انتقال اولیه، تیم پزشکی حدود ۲ تا ۳ روز به رحم فرصت میدهد تا به وجود جنین اولیه پاسخ دهد. این فاصله زمانی حیاتی است زیرا:
- اندومتر با حضور جنین وارد مرحله فعالسازی میشود.
- ترشح مواد بیوشیمیایی لازم برای بارداری مانند فاکتورهای رشد، سیتوکینها و پروستاگلاندینها افزایش مییابد.
- شرایط محیطی رحم به شکل طبیعیتری برای لانهگزینی آماده خواهد شد.
مرحله دوم: انتقال جنین در روز پنجم یا ششم (مرحله بلاستوسیست)
در این مرحله، جنینهایی که به مرحله بلاستوسیست رسیدهاند (یعنی حدود ۵ تا ۶ روز پس از لقاح)، انتخاب میشوند. بلاستوسیستها از نظر رشد و توانایی لانهگزینی، قویتر و پیشرفتهتر از جنینهای روز سوم خواهند بود. آنها معمولا دارای بیش از 100 سلول هستند و توانایی بیشتری برای باز شدن (hatching) و لانهگزینی در دیواره رحم دارند. همچنین در این مرحله، برای پزشک، امکان انتخاب جنینهای با کیفیت بالاتر وجود خواهد داشت.
در این مرحله از انتقال جنین دو مرحلهای چه اتفاقی میافتد؟
بلاستوسیستها وارد رحمی میشوند که قبلا با حضور جنین اولیه تحریک شده است. در این وضعیت رحم آماده شده، شرایط بهتری برای پذیرش بلاستوسیستها و لانهگزینی موفق فراهم میکند. در بسیاری از موارد، درصد موفقیت در این مرحله به طرز محسوسی بیشتر از انتقال یکباره کلاسیک است.
مرحله دوم انتقال جنین به رحم توسط دکتر سوزان پیروان
مزایای انتقال جنین دو مرحلهای
این تکنیک با وجود اینکه نسبتا جدید است اما اگر به درستی و حرفهای انجام شود مزایای قابل توجهی دارد. برای کسی که آرزوی بچه دار شدن دارد، هیچ فرصتی نباید از دست برود. همین الان با بهترین متخصص ناباروری در تهران تماس بگیرید تا فرصت طلایی خود را پیدا کنید.
مزایای انتقال جنین دو مرحلهای:
- افزایش احتمال بارداری: مطالعات نشان دادهاند که در برخی از بیماران، این روش احتمال لانهگزینی موفق را بالا میبرد.
- کاهش نیاز به تکرار IVF: در صورت موفقیت، از انجام سیکلهای مجدد IVF جلوگیری میشود.
- مفید برای بیماران با سابقهی شکست مکرر: کسانی که چندین بار با انتقال کلاسیک باردار نشدهاند، اغلب با این روش شانس بیشتری دارند.
- ایجاد شرایط طبیعیتر در رحم: رحم با دریافت مرحلهی اول جنین، به صورت طبیعی برای دریافت جنین نهایی آماده میشود.
بیشتر بخوانید: مراقبتهای بعد از انتقال جنین بسیار در نتیجه بارداری شما موثر است.
این روش برای چه کسانی مناسب است؟
انتقال جنین به صورت دو مرحلهای برای همه بیماران توصیه نمیشود. پزشک متخصص بر اساس شرایط بدنی و سابقه ناباروری تصمیمگیری میکند. این روش بیشتر برای افراد زیر مناسب است:
- زنانی که چندین بار انتقال جنین ناموفق داشتهاند.
- افرادی که مشکلات آندومتر یا آندومتریوز دارند.
- بیمارانی که مشکلات رحمی مانند فیبروم دارند.
- کسانی که با وجود کیفیت بالای جنین، باردار نمیشوند.
- افرادی که کیفیت تخمک پایینی دارند.
تفاوت انتقال جنین دو مرحلهای با روش معمول چیست؟
| ویژگی | انتقال معمول | انتقال دو مرحلهای |
|---|---|---|
| تعداد دفعات انتقال | یک بار | دو بار |
| زمان انتقال | فقط روز پنجم یا سوم | ترکیب روز سوم و پنجم |
| هدف | لانهگزینی مستقیم | تحریک و آمادهسازی تدریجی رحم |
| کاربرد | برای اکثر بیماران | برای بیماران خاص و با شکست مکرر |
مراقبتهای بعد از انتقال جنین دو مرحلهای
مراقبتهای پس از انتقال جنین دو مرحلهای در این روش از اهمیت زیادی برخورداراند. برخی نکات کلیدی عبارتند از:
- استراحت نسبی پس از هر دو انتقال
- مصرف منظم داروهای تجویزی مانند پروژسترون
- پرهیز از فعالیت شدید بدنی و استرس
- انجام آزمایش بتا HCG در زمان مقرر (معمولاً ۱۰ تا ۱۴ روز پس از انتقال دوم)
- مراجعه به پزشک معالج در زمانهای تعیین شده
- دقت به شرایط بدنی و تغییرات ناگهانی (مانند خونریزی)
بیشتر بخوانید: همه چیز را درباره تغذیه مناسب بعد از انتقال جنین بدانید.
سخن پایانی
انتقال جنین دو مرحلهای، راهی نوین و علمی برای افزایش شانس باروری در زنانی است که بارها با روشهای کلاسیک شکست خوردهاند. این روش با شبیه سازی شرایط طبیعی رحم و تحریک مناسب اندومتر، گامی موثر در درمان ناباروری است. با مراجعه به یک متخصص مجرب در حوزه IVF و ارزیابی دقیق شرایط فردی، میتوانید بهترین تصمیم را برای درمان ناباروری خود بگیرید.
سوالات متداول درباره روش انتقال جنین دو مرحلهای:
در بسیاری از موارد، انتقال دو مرحلهای میتواند شانس موفقیت در لانهگزینی جنین را افزایش دهد، بهخصوص در افرادی که چند بار IVF ناموفق داشتهاند.
این روش معمولا هزینه بیشتری نسبت به انتقال یک مرحلهای دارد، چون نیاز به پایش بیشتر، انتقال دو مرحلهای و نگهداری جنینها در محیط آزمایشگاهی برای مدت طولانیتری خواهد داشت.
آمارها نشان میدهند که در برخی بیماران، روش دو مرحلهای تا ۱۵–۲۰٪ موفقیت بالاتری نسبت به روش معمول دارد.


