لقاح مصنوعی یا IVF (لقاح آزمایشگاهی) برای بسیاری از زوج های نابارور امیدبخش است، اما بارداری را تضمین نمی‌کند، شرایط جسمی، سبک زندگی، سن، کیفیت تخمک و اسپرم و کنترل استرس بر نتیجه اثر می‌گذارند، شناخت عوامل مؤثر بر افزایش موفقیت در آی وی اف و رعایت توصیه های پزشک می‌تواند احتمال بارداری و اثربخشی این فرایند را افزایش دهد.
آی وی اف روشی مؤثر برای درمان ناباروری است، اما موفقیت آن به عوامل مختلفی بستگی دارد و در تلاش اول تضمین شده نیست، با رعایت نکات علمی می‌توان شانس موفقیت را افزایش داد، در ادامه، عوامل مؤثر بر بهبود نتیجه IVF را بررسی می‌کنیم.
سن بر تعداد و کیفیت تخمک ها اثر می‌گذارد و به همین دلیل، یکی از عوامل مؤثر بر افزایش موفقیت در آی وی اف و نتیجه درمان IVF به شمار می‌آید، ارزیابی ذخیره و شرایط تخمدان، همراه با بررسی وضعیت فردی، به پزشک کمک می‌کند تا برنامه درمانی و روش های تحریک تخمدان را متناسب‌تر انتخاب کند.
تعداد، حرکت و شکل اسپرم از عوامل مؤثر در لقاح و تشکیل جنین هستند و کیفیت آن‌ها بر افزایش موفقیت در آی وی اف اثر می‌گذارد، بررسی دقیق نتایج آزمایش اسپرم، شناسایی عوامل قابل اصلاح و پیگیری توصیه های پزشک به انتخاب روش درمانی مناسب و برنامه ریزی بهتر برای ادامه درمان کمک می‌کند.
برای افزایش موفقیت در آی وی اف، رحم و لایه داخلی آن (اندومتر) باید شرایط مناسبی برای لانه‌گزینی جنین داشته باشند، بهترین متخصص ناباروری در تهران پیش از انتقال جنین، وضعیت رحم، ضخامت و کیفیت اندومتر و عوامل احتمالی مؤثر بر لانه گزینی را بررسی می‌کند تا در صورت نیاز، اقدامات مناسب انجام شود.
تنظیم هورمون ها برای رشد فولیکول ها، زمان بندی تخمک گذاری و آماده سازی رحم مهم است و در افزایش موفقیت در آی وی اف نقش دارد، داروها را دقیقا طبق دوز و زمان بندی پزشک مصرف کنید و عوارض، فراموشی دوز یا تغییرات جسمی را به تیم درمان اطلاع دهید.
کیفیت جنین های تشکیل شده یکی از عوامل مهم در افزایش موفقیت در آی وی اف است و انتخاب جنین مناسب برای انتقال، بر پایه ارزیابی های تخصصی مانند روند رشد و ویژگی های ظاهری جنین انجام می‌شود و بر احتمال موفقیت درمان اثر می‌گذارد.
واکنش بدن هر فرد به داروهای تحریک تخمدان متفاوت است و عواملی مانند سن، وضعیت ذخیره تخمدان، سابقه درمان و پاسخ بدن در طول چرخه بر آن اثر می‌گذارند و پزشک با پایش روند درمان و توجه به شرایط فردی، دوز داروها و پروتکل درمانی را تنظیم می‌کند تا روند افزایش موفقیت در آی وی اف با نیازهای هر فرد هماهنگ‌تر باشد.
داشتن تغذیه متعادل، خواب کافی، فعالیت بدنی متناسب با نظر پزشک و پرهیز از عادت های ناسالم مانند مصرف دخانیات و الکل به آمادگی بهتر بدن در طول درمان و افزایش موفقیت در آی وی اف کمک می‌کند و همچنین، مصرف منظم داروها، حضور به‌موقع در ویزیت‌ها و رعایت دقیق توصیه های پزشک در این دوره اهمیت زیادی دارد.
فرایند IVF یا لقاح آزمایشگاهی می‌تواند با انتظار و نگرانی همراه باشد، حفظ آرامش، حمایت عاطفی و انتظارات واقع بینانه از درمان، به مدیریت بهتر مسیر و افزایش موفقیت در آی وی اف کمک می‌کند.
نکته ای در خصوص ivf موفق از زبان دکتر سوزان پیروان را در ویدیو زیر مشاهده کنید:
مهم ترین نکته آی وی اف موفق
پس از انتقال جنین، پیروی از دستورهای پزشک و مصرف منظم داروها ضروری است و پرهیز از فعالیت های سنگین و توجه به شرایط جسمی و روحی در این مرحله اهمیت دارد، پس از انتقال جنین به رحم، لازم است که سبک زندگی آرام‌تری داشته باشید:
بیشتر بخوانید: آی یو آی بهتر است یا آی وی اف
آمادگی پیش از آغاز درمان، به شما کمک می‌کند با شناخت بهتر شرایط جسمی و رعایت توصیه های تخصصی، مسیر IVF را با اطمینان بیشتری شروع کنید، بررسی وضعیت سلامت و اصلاح عادت های روزمره باید با برنامه‌ای متناسب با شرایط فردی و نظر پزشک انجام شود.
پیش از شروع IVF، پزشک ممکن است آزمایش‌ها و بررسی هایی را برای ارزیابی وضعیت باروری و سلامت عمومی درخواست کند، انجام به موقع این بررسی ها به شناسایی عوامل مؤثر و برنامه‌ریزی دقیق‌تر روند درمان کمک می‌کند و نتایج را کامل و دقیق در اختیار تیم درمان قرار دهید.
در صورت وجود بیماری های زمینه‌ای یا مصرف داروهای مداوم، لازم است پیش از شروع درمان با پزشک مشورت کنید، کنترل مناسب این شرایط به آمادگی بهتر بدن در طول فرایند درمان کمک می‌کند، از قطع، شروع یا تغییر داروها بدون نظر پزشک خودداری کنید.
تغذیه متعادل، خواب کافی و فعالیت بدنی متناسب به آمادگی جسمی پیش از IVF کمک می‌کنند و حفظ وزن مناسب نیز باید با توجه به شرایط فرد و توصیه پزشک دنبال شود، تغییرات سبک زندگی را تدریجی و پایدار در برنامه روزانه خود قرار دهید.
ترک سیگار و پرهیز از مصرف الکل از اقدامات مهم پیش از آغاز درمان به شمار می‌آید و این تغییرات می‌توانند بخشی از برنامه آمادگی برای افزایش موفقیت در آی وی اف باشند، در صورت نیاز، برای دریافت راهنمایی و حمایت مناسب با پزشک یا تیم درمان مشورت کنید.
موفقیت IVF به مجموعه‌ای از عوامل فردی و روند درمان بستگی دارد و برخی شرایط احتمال نتیجه‌گیری مطلوب را کاهش می‌دهند:
بیشتر بخوانید: آی وی اف در سنین بالا
آی وی اف دوم لزوما برای همه افراد به معنای افزایش قطعی شانس موفقیت نیست، اما بررسی دقیق نتیجه چرخه قبلی به پزشک کمک می‌کند تا در صورت نیاز، برنامه درمان، داروها یا زمان بندی مراحل را متناسب با شرایط شما تنظیم کند و تصمیم برای تکرار درمان باید با توجه به سن، علت ناباروری، کیفیت جنین‌ها و نظر تیم درمان گرفته شود.
برای بررسی نتیجه IVF، معمولا پزشک زمان انجام آزمایش خون بارداری را پس از انتقال جنین مشخص می‌کند و انجام آزمایش زودتر از زمان توصیه شده ممکن است نتیجه دقیقی نشان ندهد؛ بنابراین داروها را طبق دستور ادامه دهید و نتیجه آزمایش را برای تفسیر و دریافت راهنمایی های بعدی با تیم درمان در میان بگذارید.
سوالات متداول
برای افزایش شانس موفقیت IVF، سبزیجات، میوه‌ها، غلات کامل، حبوبات، تخم‌مرغ، ماهی کم‌جیوه و مغزها را در رژیم غذایی بگنجانید، رژیم متعادل مفید است، اما موفقیت درمان را تضمین نمی‌کند.
انتقال جنین فریز شده همیشه موفق‌تر از جنین تازه نیست، شانس بارداری به سن مادر، کیفیت جنین و شرایط رحم بستگی دارد. انتخاب روش مناسب باید با نظر متخصص ناباروری انجام شود.
در نهایت…
افزایش موفقیت در آی وی اف تنها به شانس وابسته نیست؛ آمادگی جسمی، تعادل هورمونی، انتخاب های پزشکی و داشتن سبک زندگی سالم هم در نتیجه نقش دارند، صبور باشید و فرصت کافی به بدنتان بدهید؛ حتی اگر نخستین تلاش موفق نباشد، روش های پزشکی متنوعی برای افزایش احتمال بارداری وجود دارد.
دکتر سوزان پیروان
جراح و متخصص زنان
درمان‌های فوق تخصصی ناباروری
ایشان در سال ۱۳۷۴ از دانشگاه بهشتی با رتبه دوم برد کشوری فارغ التحصیل شدند. دکتر پیروان در سال ۱۳۸۱ دوره ی تکمیلی نازایی در پژوهشگاه رویان گذراندند.
