آی یو آی چیست؟ ناباروری میتواند مسیر زندگی بسیاری از زوجها را دچار تردید و نگرانی کند، اما روشهای کمک باروری امروز امیدبخش هستند. یکی از سادهترین و موثرترین این روشها آی یو آی (IUI) است؛ تکنیکی کم تهاجمی که با انتقال اسپرمهای آماده شده به داخل رحم، شانس لقاح را به طور چشمگیری افزایش میدهد. در این مقاله، شما با مراحل انجام آی یو آی، مراقبتهای قبل و بعد، مزایا و معایب، میزان موفقیت و مقایسه آن با دیگر روشهای ناباروری آشنا میشوید و یاد میگیرید چگونه با انتخاب درست و رعایت نکات تخصصی، شانس بارداری خود را به حداکثر برسانید.
آشنایی با آی یو آی (IUI) چیست؟
آی یو آی (Intrauterine Insemination) یا تلقیح داخل رحمی یکی از روشهای رایج و موثر در درمان ناباروری است که برای بسیاری از زوجها، اولین قدم در مسیر درمان محسوب میشود. در این روش، اسپرم پس از شستوشو و جداسازی در آزمایشگاه، مستقیما داخل رحم زن تزریق میشود تا مسیر حرکت آن کوتاهتر شده و احتمال رسیدن به تخمک و انجام لقاح بیشتر شود.
کاربرد اصلی آی یو آی در درمان ناباروری ناشی از عوامل خفیف مردانه، مشکلات دهانه رحم، ناباروری با علت ناشناخته و گاهی اختلالات تخمکگذاری است. همچنین در زوجهایی که نمیتوانند یا نمیخواهند از روشهای پرهزینهتر استفاده کنند، آی یو آی یک گزینه مقرون به صرفه و در دسترس محسوب میشود. به طور کلی، آی یو آی به دلیل سادگی، هزینه کمتر و امکان تکرار چند سیکل متوالی، یکی از پرطرفدارترین تکنیکها در مراکز درمان ناباروری است.
مراقبتهای قبل از آی یو آی
موفقیت آی یو آی تا حد زیادی به آمادگیهای قبل از انجام آن بستگی دارد. پزشک پیش از شروع پروسه، مجموعهای از آزمایشها و توصیهها را برای زن و مرد در نظر میگیرد تا شرایط بهینه برای درمان ناباروری فراهم شود.
۱. آزمایشها و بررسیهای اولیه
پیش از آی یو آی، لازم است وضعیت هورمونی خانم با آزمایش خون بررسی شود. سونوگرافی برای ارزیابی رحم و تخمدانها ضروری است تا وجود کیست یا مشکلات ساختاری تشخیص داده شود. آزمایش اسپرم نیز جهت تعیین تعداد، تحرک و شکل طبیعی اسپرم انجام میشود. در برخی موارد تست عفونتهای رحمی و آزمایشات مربوط به بیماریهای مقاربتی نیز درخواست میگردد.
۲. رژیم غذایی و مکملها
تغذیه متعادل و سرشار از ویتامینها، آنتیاکسیدانها و مواد معدنی میتواند کیفیت تخمک و اسپرم را بهبود دهد. مصرف مکملهای اسیدفولیک برای زنان و ویتامین C و E برای مردان معمولاً توصیه میشود. نوشیدن آب کافی، پرهیز از غذاهای فرآوریشده و مصرف سبزیجات تازه نیز اهمیت دارد.
۳. سبک زندگی سالم
پزشکان همواره بر نقش سبک زندگی سالم در موفقیت آی یو آی تأکید دارند. ترک سیگار و الکل، خواب کافی، مدیریت استرس و انجام ورزش سبک مثل پیادهروی روزانه، همگی میتوانند شرایط بدن را برای باروری مساعدتر کنند. کاهش وزن در زنان با اضافه وزن نیز تاثیر چشمگیری بر نتایج درمان دارد.
🌟درمان ناباروری با آی یو آی چگونه است⁉️
مراحل انجام آی یو آی
روند انجام آی یو آی به ظاهر ساده است، اما برای افزایش شانس موفقیت نیاز است که هر مرحله با دقت و تحت نظر متخصص انجام شود. این پروسه معمولاً در چهار مرحله اصلی صورت میگیرد:
۱. تحریک تخمکگذاری با دارو
در بسیاری از موارد، پزشک داروهای محرک تخمدان مانند کلومیفن سیترات یا گنادوتروپینها تجویز میکند. هدف از این داروها افزایش تعداد تخمکهای بالغ است، زیرا آزادسازی بیش از یک تخمک در هر سیکل میتواند احتمال لقاح را بالا ببرد. این مرحله نیازمند پایش دقیق است تا از تحریک بیش از حد تخمدان جلوگیری شود و سلامت بیمار حفظ گردد.
۲. پایش و سونوگرافی
طی دوره درمان، رشد فولیکولهای تخمدانی با سونوگرافیهای مکرر کنترل میشود. علاوه بر آن، در برخی موارد آزمایش خون برای بررسی سطح هورمونها انجام میشود تا زمان دقیق تخمکگذاری مشخص شود. زمانی که فولیکولها به اندازه مناسب رسیدند، پزشک با تزریق هورمون HCG آزادسازی تخمکها را تحریک میکند تا زمان آی یو آی بهینه شود.
۳. آماده سازی اسپرم در آزمایشگاه
نمونه اسپرم مرد جمعآوری و تحت فرایندی به نام اسپرم شویی قرار میگیرد. در این روش، اسپرمهای سالم و متحرک از مایع منی جدا میشوند. این کار هم کیفیت اسپرم را افزایش میدهد و هم خطر بروز عفونت یا واکنش ایمنی رحم را کاهش میدهد.
۴. تزریق اسپرم داخل رحم
در زمان مناسب تخمکگذاری، اسپرم آمادهشده با یک کاتتر نازک وارد حفره رحم میشود. این مرحله معمولا بدون درد است و تنها گاهی با احساس خفیف فشار یا ناراحتی همراه میشود. کل فرآیند کمتر از ۱۵ دقیقه طول میکشد و پس از آن بیمار میتواند به فعالیتهای روزمره خود بازگردد.

مراقبتهای بعد از آی یو آی
رعایت مراقبت های بعد از انجام آی یو آی میتواند بسیار مهم باشد:
استراحت نسبی و فعالیتهای مجاز
پس از انجام آی یو آی، بیمار میتواند فعالیتهای روزمره خود را ادامه دهد. تنها توصیه میشود از ورزشهای سنگین، بلند کردن اجسام سنگین یا فعالیتهایی که فشار زیادی به شکم وارد میکنند پرهیز شود.
تغذیه مناسب
تغذیه سالم بعد از آی یو آی نقش مهمی در بهبود وضعیت بدن دارد. مصرف میوهها، سبزیجات، پروتئینهای کمچرب و لبنیات کمچرب توصیه میشود. همچنین مصرف آب کافی و پرهیز از کافئین زیاد اهمیت دارد.
علائمی که باید به پزشک گزارش شود
در صورت مشاهده درد شدید لگن، خونریزی غیرطبیعی، تب یا علائم عفونت، بیمار باید فورا با پزشک تماس بگیرد. البته اغلب زنان تنها علائم خفیف مانند لکهبینی یا احساس سنگینی در شکم را تجربه میکنند که طبیعی است.
برای اینکه بهترین نتیجه را از آی یو آی بگیرید باید در تمام مراحل درمان با بهترین متخصص آی یو آی در تهران در ارتباط باشید.
دکتر سوزان پیروان
جراح و متخصص زنان و درمانهای فوق تخصصی ناباروری
نشانی مطب:
چهارراه فرمانیه، تقاطع پاسداران، ساختمان بانک شهر، طبقه چهارم
ساعات کاری مطب:
شنبه، دوشنبه و چهارشنبه: ۱۲ الی ۱۸
یکشنبهها: ۱۰ الی ۱۴
تلفن نوبتدهی:
۰۹۱۹۸۳۰۴۶۳۹ |
۰۹۹۱۹۱۹۱۱۴۸
مزایا و معایب آی یو آی
مزایا
- روشی ساده، کمتهاجمی و بدون نیاز به جراحی
- هزینه کمتر نسبت به روشهای پیشرفتهتر
- انجام سرپایی و بدون نیاز به بیهوشی
- امکان تکرار در چند سیکل متوالی
معایب
- احتمال موفقیت کمتر از IVF یا ICSI
- نیاز به تکرار چندین سیکل برای رسیدن به نتیجه
- خطر بارداری چندقلویی در صورت تحریک تخمدان با دارو
- در برخی موارد بیاثر بودن در ناباروری شدید
🌟هزینه آی یو آی در سال 1404 چقدر است⁉️
میزان موفقیت آی یو آی
میزان موفقیت آی یو آی تحت تأثیر عوامل متعددی است:
- سن زن: شانس بارداری در زنان زیر ۳۵ سال بیشتر از زنان بالای ۴۰ سال است.
- کیفیت اسپرم: تعداد، تحرک و شکل طبیعی اسپرم نقش کلیدی دارد.
- وضعیت رحم و لولههای فالوپ: وجود چسبندگی یا انسداد، احتمال موفقیت را کاهش میدهد.
- علت ناباروری: در موارد ناباروری با علت نامشخص، شانس موفقیت معمولاً بیشتر است.
به طور متوسط، میزان موفقیت آی یو آی در هر سیکل بین ۱۰ تا ۲۰ درصد گزارش شده است. این عدد ممکن است در زوجهای جوانتر یا در شرایط ایدهآل تا ۲۵ درصد نیز برسد. معمولا توصیه میشود اگر بعد از ۳ یا ۴ سیکل آی یو آی بارداری حاصل نشد، روشهای پیشرفتهتر مثل IVF در نظر گرفته شود.
مقایسه آی یو آی با دیگر روشهای درمان ناباروری
آی یو آی بهتر است یا آی یو اف یا دیگر روش های درمانی؟
- در مقایسه با IVF: آی یو آی سادهتر، ارزانتر و کمتهاجمیتر است اما درصد موفقیت آن کمتر میباشد.
- در مقایسه با ICSI: آی یو آی نیازمند شرایط نسبتاً طبیعی اسپرم است، در حالی که ICSI حتی با تعداد کم اسپرم هم امکانپذیر است.
- در مقایسه با درمان دارویی ساده: آی یو آی شانس بارداری بیشتری ایجاد میکند زیرا اسپرم مستقیماً به داخل رحم وارد میشود.
- کاربرد ترکیبی: گاهی آی یو آی همراه با تحریک تخمدان انجام میشود تا احتمال موفقیت افزایش یابد.
❓سوالات متداول بیماران درباره آی یو آی
خیر، این روش معمولا بدون درد است و تنها احساس خفیف فشار یا گرفتگی ممکن است ایجاد شود.
بسته به شرایط بیمار، معمولا تا ۳ یا ۴ سیکل توصیه میشود.
حدود ۱۴ روز پس از آی یو آی میتوان با آزمایش خون بارداری (Beta hCG) نتیجه را بررسی کرد.
خیر، عوامل متعددی بر نتیجه اثر دارند و گاهی نیاز به روشهای پیشرفتهتر وجود دارد.
جمع بندی
آی یو آی یکی از روشهای پرکاربرد و کمتهاجمی در درمان ناباروری است که میتواند برای بسیاری از زوجها بهویژه در موارد خفیف، شانس بارداری را افزایش دهد. این روش ساده، مقرونبهصرفه و قابل تکرار است، اما درصد موفقیت آن به عوامل متعددی وابسته است. اگر پس از چند سیکل نتیجه حاصل نشود، ممکن است روشهای پیشرفتهتر مانند IVF توصیه شود. اگر شما یا همسرتان با مشکل ناباروری روبهرو هستید، بهترین راهکار مشاوره با یک متخصص زنان و ناباروری است. پزشک با توجه به شرایط فردی شما، مناسبترین روش درمان را پیشنهاد میدهد و شانس موفقیت را به حداکثر میرساند.


