داروی درمان ناباروری میتواند بسیاری از مشکلاتی که در این زمینه به وجود میآید را درمان کند. با این حال این داروها عوارضی را به همراه دارند و در کنار این عوارض احتمال باروری زوجین افزایش مییابد. قبل از مصرف داروی درمان ناباروری نیاز است تا ریشه مشکل توسط پزشک تشخیص داده شود سپس دارو تجویز کند. در ادامه به برخی موارد مانند انواع دارو، بهترین قرص درمان ناباروری و… میپردازیم.
داروهای مختلفی برای درمان ناباروری وجود دارند. بعضی از داروها برای تنظیم دوره قاعدگی و تخمک گذاری استفاده میشوند. برخی از داروها هورمونی هستند و به صورت تلقیح مصنوعی مورد استفاده قرار میگیرند.
داروی درمان ناباروری به چند دسته تقسیم میشوند:
متداولترین و پراستفادهترین، داروهای درمان ناباروری شامل موارد زیر است:
کلومیفن سیترات، گنادوتروپین، متفورمین، لتروزول، بروموکریپتین و کابرگولین.
داروی کلومیفن سیترات بیشتر برای تحریک تخمک گذاری در زنان تاثیرگذار است ولی در مردان نیز بر کیفیت تعداد اسپرم کاربرد دارد. تجویز این دارو برای مردان به پزشک اورولوژی بستگی دارد.
داروی کلومیفن سیترات هورمون FSH که محرکه فولیکول است را زیاد میکند و معمولا در دوره کوتاه 5 روزه تجویز میشود. هورمون FSH به تحریک فولیکول و آزاد شدن تخمک میپردازد. در نتیجه اگر تخمدان تنبل یا نارسا باشد بهتر میتواند برای آزاد کردن تخمک فعالیت کند و اگر فعالیت عادی داشته باشد برای چند قلو زایی فعال میشود.
انواع مختلفی از داروی درمان ناباروری برای درمان ناباروری مردان وجود دارد. برای دو دسته از مردان داروی ناباروری مورد استفاده قرار میگیرد.
داروهای پرکاربرد و متداول در درمان ناباروری مردان عبارتند از:
کلومیفن سیترات، تاموکسیفن، کالیکرئین، آنتی اکسیدانها، تستوسترون، هورمونها هیپوفیزی، پنتوکسی فیلین و …
کلومید (کلومیفن سیترات) یک داروی درمان ناباروری استفاده شده در درمان ناباروری است. این قرص خوراکی به تخمدانها کمک میکند تا تخمک گذاری را تحریک کنند. عملکرد کلومید بر اساس تنظیم سطح استروژن در بدن است. با مصرف کلومید، بدن متقاعد میشود که سطح استروژن کاهش یابد و در پاسخ، هورمونهای FSH و LH بیشتری تولید میشوند. این هورمونها به رشد و بلوغ فولیکولها و تخمکها در تخمدانها کمک میکنند. اما به طور کلی بهترین قرص درمان ناباروری شامل مواردی می شود که با معاینه دقیق و برای خود شما تجویز شده باشد.
استفاده از کلومید ممکن است در اصلاح تخمک گذاری نامنظم موثر باشد و در برخی موارد حتی میتواند تخمک گذاری را تحریک کند. با رشد فولیکولها و بلوغ تخمکها، سطح استروژن در بدن افزایش مییابد و مخاط دهانه رحم نیز با کیفیت بهتری تولید میکند. مخاط با کیفیت بهتر میتواند محیط مناسبی برای حرکت اسپرم فراهم کند و اسپرمها را به تخمک هدایت کند. هرچند، بعضی از زنان ممکن است به دلیل مصرف کلومید، تجربه خشکی و چسبندگی مخاط دهانه رحم را داشته باشند.
قرصهای تقویت تخمکگذاری معمولا در درمان ناباروری برای افزایش فرصت باروری و افزایش تعداد و کیفیت تخمکها استفاده میشوند. این قرصها عمدتا در دسته داروهای تحریک تخمک گذاری قرار میگیرند و توسط پزشکان ناباروری تجویز میشوند.
داروهای زیادی برای افزایش تخمک گذاری وجود دارند که از معروفترین آنها کلومیفن سیترات است. داروی کلومیفن سیترات زمانی مناسب تلقی میشود که سطح استروژن و گنادوتروپین در وضعیت طبیعی قرار دارد اما در تخمک گذاری مشکل دیده میشود.
نتیجه گیری
درمان ناباروری شامل استفاده از داروهای هورمونی، درمانهای مربوط به مردان، جراحی، و فناوری مساعد باروری است. داروهای هورمونی میتوانند تخمکگذاری را تحریک کنند و درمانهای مربوط به عامل مرد ممکن است برای بهبود کیفیت و تعداد اسپرمها استفاده شوند. در مواردی نیاز به جراحی جهت برطرف کردن مشکلات بدنی وجود دارد و فناوری مساعد باروری شامل روشهای مختلفی مانند برنامهریزی جنسی و تلقیح مصنوعی است. همچنین، نتایج درمان ناباروری بستگی به علت و شرایط هر فرد دارد و همواره نیاز است تا با پزشک متخصص ناباروری مشورت شود.
سوالات متداول
داروی درمان ناباروری ممکن است به چندین روش مختلف کار کنند. برخی از داروها تخمکگذاری را تحریک میکنند و فرآیند رشد تخمکها را بهبود میبخشند. دیگر داروها ممکن است کیفیت مخاط دهانه رحم را بهبود دهند یا تعداد اسپرمها را افزایش دهند.
بله، ممکن است داروهای درمان ناباروری عوارض جانبی داشته باشند. این عوارض میتوانند شامل سردرد، تغییرات خلقی، دستگاه گوارشی ناهنجار باشند. هر چند، همه افراد به نسبت یکسان به داروها واکنش نمیدهند و عوارض جانبی ممکن است در هر فرد متفاوت باشد.
زمان لازم برای دیدن نتایج درمان ناباروری متنوع است و به عوامل مختلفی مانند نوع مشکل ناباروری، نوع داروهای استفاده شده و واکنش بدن فرد نسبت به درمان بستگی دارد. برخی از افراد ممکن است در دوره کوتاهی نتایج را مشاهده کنند، در حالی که برای دیگران ممکن است زمان بیشتری لازم باشد.
دکتر سوزان پیروان
جراح و متخصص زنان
درمانهای فوق تخصصی ناباروری
ایشان در سال ۱۳۷۴ از دانشگاه بهشتی با رتبه دوم برد کشوری فارغ التحصیل شدند. دکتر پیروان در سال ۱۳۸۱ دوره ی تکمیلی نازایی در پژوهشگاه رویان گذراندند.
